Θα ξεκινήσω λέγοντας ότι γενικά όλη μου η ζωή περιστρέφεται γύρω απ’ τις σχέσεις μου με τους φίλους και τους δικούς μου – πάντα προσπαθούσα να είμαι εκεί, να βοηθήσω όπου μπορώ, να ακούω και να δείχνω κατανόηση, ακόμα κι όταν οι γύρω μου με ζαλίζουν ή κάνουν παράλογα πράγματα. Αλλά πριν λίγο καιρό, σε ένα θέμα με μία φίλη μου, τη Δήμητρα, νομίζω ότι το παράκανα ή ίσως πάλι όχι και τόσο – απλά δεν ξέρω πλέον πώς να το δω.
Λοιπόν, με τη Δήμητρα είμαστε φίλες εδώ και δέκα χρόνια. Πάντα υπήρχαν μικροπροβλήματα – αυτή είναι πιο αγχώδης, κάνει συνέχεια σενάρια στο κεφάλι της, κι εγώ πάντοτε προσπαθώ να την ηρεμώ. Εδώ και ένα χρόνο περίπου έχει αλλάξει δουλειά, που ναι μεν τα λεφτά είναι καλύτερα αλλά το ωράριό της είναι σπαστικό, τα αφεντικά πιεστικά και όπως λέει η ίδια, το περιβάλλον τοξικό. Εδώ κι ένα τρίμηνο κάθε φορά που βρισκόμαστε είναι λες και κουβαλάει όλο τον κόσμο στην πλάτη της.
Αυτό δεν με ενοχλεί· όλοι περνάμε φάσεις, καταλαβαίνω όταν ο άλλος έχει ανάγκη να ξεσπάσει. Αλλά σιγά-σιγά άρχισα να νιώθω σαν ψυχολόγος της. Οποιοδήποτε μικρό πρόβλημα στη δουλειά της, οποιοδήποτε στραβοπάτημα, κάθε βδομάδα, κάθε συνάντηση το ίδιο πράγμα: “Δέσποινα, και σήμερα με τρέλαναν στη δουλειά”, “Δέσποινα, δεν μπορώ άλλο”… Και εκτός δουλειάς, γενικά η φάση της είναι σαν να έχει μια γκρίνια να την ακολουθεί. Τις προάλλες, ας πούμε, της χάλασε ο θερμοσίφωνας, το ανέφερε σε εμένα και το έλεγε και στις άλλες φίλες, λες και πρόκειται για καταστροφή επιπέδου σεισμού. Αυτό που είπε “όλοι τα έχουν βάλει μαζί μου”… με πέθανε. Από ένα σημείο και μετά, απλά δεν είχα κουράγιο να την ακούω να περνιέται για μάρτυρας.
Εν τω μεταξύ, εγώ είχα και προσωπικά μου ζόρια· χώρισα μετά από τρία χρόνια σχέση, ο πατέρας μου μπήκε νοσοκομείο, στη δουλειά είχα μια περίοδο χάλια. Επειδή όμως δεν ήθελα να βαραίνω τους άλλους, προσπαθούσα να μην γκρινιάζω, έβαζα μάσκα και συνέχιζα όσο μπορούσα. Μια, δυο φορές που της το είπα – ό,τι κάτι με απασχολεί ή πως κι εγώ περνάω δύσκολα – η αντίδρασή της ήταν τύπου “ναι, ναι… και εγώ, όμως, με αυτά στη δουλειά…”, κι επέστρεφε στον εαυτό της.
Πριν δυο βδομάδες, ήρθε η σπίθα που άναψε τη φωτιά. Βρισκόμασταν σε ένα καφέ μαζί με δυο ακόμα κοινές φίλες. Η μία μόλις είχε απολυθεί, ήταν εμφανώς πειραγμένη και ήθελε να μιλήσει για το πόσο άδικα της φέρθηκαν. Προσπαθεί να ξεκινήσει να λέει τι έγινε – αλλά η Δήμητρα την κόβει, για να πει πώς “και στη δική της δουλειά της κάνουν τα ίδια και χειρότερα” και τελικά για πέντε λεπτά μιλάμε πάλι μόνο για τα δικά της προβλήματα. Εγώ το μάζεψα όσο μπόρεσα, αλλά όταν φύγαμε, αυτή η φίλη μού έκανε παράπονο για τη Δήμητρα.
Το αφήνω να περάσει – λέω, εντάξει, αγχώνεται, δεν το σκέφτηκε. Αλλά εκείνη τη μέρα, το βράδυ, μου στέλνει η Δήμητρα μήνυμα ότι δεν αισθάνθηκε “επιστήριξη” από εμένα, γιατί, λέει, ήμουν ψυχρή μαζί της και δεν της έδωσα τον συνηθισμένο χώρο να τα πει. Τρελάθηκα. Διάβασα το μήνυμα και πραγματικά ένιωσα να ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι μου. Μου βγήκε αυθόρμητα, ίσως όχι ιδανικά, και της απάντησα: “Ρε συ, δεν γίνεται να είμαστε συνέχεια μόνο στα δικά σου κολλημένοι. Όλοι έχουμε προβλήματα, σε νοιάζομαι, αλλά νιώθω ότι πλέον δε μου δίνεις καθόλου χώρο. Αυτό που έγινε και στον καφέ, με έκανε να δω τα πράγματα αλλιώς. Δεν μπορώ να το σηκώσω άλλο μόνο εγώ, συγγνώμη.”
Εκεί νιώθω ότι ίσως το ξεχείλωσα, γιατί μετά μου απάντησε ξαφνιασμένη. Είπε πώς “δεν το κατάλαβα” και “αν έτσι νιώθεις, λυπάμαι που έχασα τη φιλία σου, γιατί ποτέ δεν σκέφτηκα ότι γίνομαι βάρος”. Προσπάθησα να μετριάσω λίγο τα πράγματα, αλλά πλέον έχουμε ψυχρανθεί. Προχθές την πέτυχα τυχαία στο δρόμο, γεια-χαρά και αυτό ήταν. Οι άλλες φίλες λένε ότι “επιτέλους κάποιος της το είπε” – αλλά δεν ξέρω, εγώ νιώθω ενοχές.
Το σκέφτομαι από τότε. Από τη μια, δεν μου αρέσει που έβαλα όρια με τόσο απότομο τρόπο – ξέρω ότι όταν έχεις άγχος και νιώθεις μόνος, το τελευταίο που χρειάζεται είναι να σου πουν “δεν μπορώ να σε αντέξω άλλο”. Από την άλλη, είχα φτάσει όρια κι εγώ. Επί μήνες ένιωθα να πνίγομαι, να είμαι σε μια φιλία που υπάρχει μόνο όταν τα πράγματα είναι άσχημα για εκείνη και εγώ είμαι εκεί χέρι βοήθειας, όχι σαν πραγματική φίλη με δυο κατευθύνσεις. Έχω κι εγώ όρια και ανάγκη από κατανόηση, δεν γίνεται να είμαι πάντα το στήριγμα.
Αλλά κάτι με κρατάει – σκέφτομαι αν τελικά δεν ήμουν απλά χοντρή ή εγωίστρια. Αν έπρεπε να το σηκώσω λίγο ακόμα, να μη διαπληκτιστούμε, να προσπαθήσω περισσότερο. Ίσως υπάρχει τρόπος να βάζεις όρια χωρίς να κόβεις γέφυρες. Από την άλλη, ίσως κι εκείνη πρέπει να καταλάβει ότι δεν μπορεί όλος ο κοινωνικός της κύκλος να περιστρέφεται γύρω απ’ τα δικά της ζητήματα και μόνο.
Δεν ξέρω ποια είναι η χρυσή τομή σε τέτοιες περιπτώσεις. Τη φιλία τη θέλω, τη Δήμητρα την αγαπώ, αλλά το καλοκαίρι αυτό είμαι πιο ήρεμη που δεν με παίρνει κάθε μέρα να μου πει πόσο άθλια νιώθει.
Τελικά, ήμουν εγώ ο μαλάκας της ιστορίας;
Αυτή την ιστορία μας την έστειλε η Δέσποινα.
